Trong bối cảnh chuyển đổi số và sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng, công tác bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng đứng trước nhiều thời cơ và thách thức mới. Bài viết tập trung làm rõ ý nghĩa của việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong giai đoạn hiện nay; phân tích thực trạng tác động của môi trường số đối với nhận thức của thế hệ trẻ; đồng thời liên hệ thực tiễn từ công tác giảng dạy môn Mĩ thuật tại trường tiểu học để khẳng định vai trò của giáo dục trong việc bồi dưỡng nhân cách, nuôi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước và hình thành “sức đề kháng” trước các thông tin xấu độc. Từ những trải nghiệm thực tế trong hoạt động giáo dục, bài viết đề xuất một số giải pháp nhằm phát huy vai trò của nhà trường, giáo viên và các hoạt động giáo dục sáng tạo trong việc góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng ngay từ môi trường học đường.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; giáo dục tiểu học; môn Mĩ thuật; chuyển đổi số; giáo dục tư tưởng; học sinh.
Trong những giờ học Mĩ thuật ở trường tiểu học, tôi thường bắt gặp những bức tranh rất đặc biệt của học sinh: có em vẽ lá cờ đỏ sao vàng tung bay trên nền trời xanh, có em vẽ thành phố Hải Phòng đổi mới từng ngày, có em vẽ hình ảnh chú bộ đội nơi biển đảo xa xôi hay những góc nhỏ bình yên của quê hương. Những nét vẽ còn ngây thơ nhưng chứa đựng trong đó là tình yêu gia đình, đất nước và những cảm nhận rất trong trẻo về cuộc sống.
Là giáo viên Mĩ thuật, tôi nhận ra mỗi bức tranh không chỉ là sản phẩm sáng tạo mà còn phản ánh nhận thức, cảm xúc và cách học sinh nhìn nhận thế giới xung quanh. Từ việc dạy trẻ em cảm nhận cái đẹp, tôi càng nhận thức sâu sắc rằng giáo dục không chỉ truyền đạt kiến thức mà còn góp phần hình thành nhân cách, nuôi dưỡng tình yêu quê hương và xây dựng nền tảng nhận thức cho thế hệ tương lai.
Trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới với chuyển đổi số mạnh mẽ, việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trở thành nhiệm vụ vừa cấp thiết vừa lâu dài. Đó không chỉ là nhiệm vụ của hệ thống chính trị mà còn là trách nhiệm của mỗi cá nhân, mỗi ngành nghề, trong đó giáo dục giữ vai trò đặc biệt quan trọng.
I. KHÁI NIỆM VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC BẢO VỆ NỀN TẢNG TƯ TƯỞNG CỦA ĐẢNG
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là bảo vệ những giá trị cốt lõi về tư tưởng, lý luận, quan điểm và đường lối lãnh đạo đúng đắn của Đảng; đấu tranh phản bác những quan điểm sai trái, thù địch; củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa.
Trong giai đoạn hiện nay, nhiệm vụ này có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Đây không chỉ là vấn đề mang tính lý luận mà còn là yêu cầu thực tiễn để giữ vững ổn định chính trị, bảo vệ thành quả cách mạng, tạo nền tảng cho đất nước phát triển bền vững.
Đối với lĩnh vực giáo dục, bảo vệ nền tảng tư tưởng còn là quá trình xây dựng nhân cách, bồi dưỡng lý tưởng sống và hình thành những giá trị tốt đẹp cho học sinh ngay từ khi còn nhỏ.
II. THỰC TRẠNG TRONG KỶ NGUYÊN SỐ HIỆN NAY
Sự phát triển của internet và mạng xã hội đã mang đến môi trường tiếp cận tri thức rộng lớn. Tuy nhiên, đây cũng là nơi các thế lực thù địch lợi dụng để phát tán thông tin sai lệch, xuyên tạc lịch sử, bóp méo sự thật và gây hoài nghi trong xã hội.
Hiện nay, thông tin xấu độc xuất hiện dưới nhiều hình thức tinh vi như video ngắn, hình ảnh cắt ghép, tài khoản ẩn danh hoặc nội dung núp bóng “phản biện”, “góc nhìn cá nhân”. Điều đáng lo ngại là trẻ em ngày nay tiếp xúc với internet từ rất sớm nhưng khả năng nhận diện thông tin đúng – sai còn hạn chế.
Từ thực tế giảng dạy Mĩ thuật ở trường tiểu học, tôi nhận thấy học sinh ngày càng tiếp cận nhiều hình ảnh trên không gian mạng. Bên cạnh những nội dung tích cực vẫn còn không ít hình ảnh phản cảm, lệch chuẩn hoặc thiếu tính giáo dục. Điều này đòi hỏi nhà trường và giáo viên cần có vai trò định hướng phù hợp.
III. MỘT SỐ KINH NGHIỆM VÀ BÀI HỌC THỰC TIỄN
Qua thực tiễn công tác giảng dạy môn Mĩ thuật tại trường tiểu học, tôi nhận thấy việc giáo dục tư tưởng, đạo đức và hình thành những giá trị tốt đẹp cho học sinh không phải là nội dung tách biệt mà hoàn toàn có thể được lồng ghép tự nhiên trong từng bài học, từng hoạt động trải nghiệm và từng sản phẩm sáng tạo của các em.
Khác với nhiều môn học thiên về lý thuyết, Mĩ thuật là môn học giúp học sinh thể hiện suy nghĩ, cảm xúc và cách nhìn nhận thế giới thông qua hình ảnh. Mỗi bức tranh, mỗi sản phẩm sáng tạo đều phần nào phản ánh nhận thức và đời sống tinh thần của học sinh. Chính vì vậy, trong quá trình giảng dạy, tôi luôn quan niệm rằng người giáo viên Mĩ thuật không chỉ hướng dẫn học sinh cách phối màu, tạo hình hay phát triển năng khiếu mà còn có trách nhiệm khơi gợi những cảm xúc tích cực, giáo dục tình yêu quê hương, lòng nhân ái và những giá trị sống tốt đẹp.
Trong các giờ học, tôi thường lồng ghép những chủ đề gần gũi như “Em yêu Tổ quốc Việt Nam”, “Quê hương em”, “Biển đảo quê hương”, “Mái trường hạnh phúc”, “Thành phố Hải Phòng trong em” hoặc các hoạt động vẽ tranh về truyền thống lịch sử, văn hóa địa phương. Điều đáng quý là thông qua những nét vẽ hồn nhiên, học sinh đã thể hiện những suy nghĩ rất chân thật. Có em vẽ hình ảnh lá cờ Tổ quốc tung bay giữa bầu trời xanh; có em vẽ những chú bộ đội nơi hải đảo; có em vẽ thành phố Hải Phòng với những cây cầu, trường học và cuộc sống đổi thay từng ngày.
Từ những sản phẩm ấy, tôi nhận ra rằng giáo dục không chỉ diễn ra bằng lời nói hay kiến thức trong sách vở. Một bài học Mĩ thuật nếu được định hướng phù hợp cũng có thể trở thành bài học về tình yêu đất nước, lòng tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm với cộng đồng.
Trong bối cảnh chuyển đổi số hiện nay, học sinh tiếp xúc với internet và các thiết bị công nghệ từ rất sớm. Các em có cơ hội tiếp cận nhiều nguồn tri thức mới nhưng đồng thời cũng dễ bị tác động bởi hình ảnh phản cảm, thông tin chưa được kiểm chứng hoặc những nội dung thiếu tính giáo dục trên không gian mạng. Qua quá trình giảng dạy, tôi nhận thấy nhiều học sinh có xu hướng tiếp nhận rất nhanh những hình ảnh và trào lưu trên mạng xã hội mà chưa có sự chọn lọc.
Từ thực tế đó, bản thân tôi luôn cố gắng đổi mới phương pháp giảng dạy, tăng cường sử dụng hình ảnh trực quan, tư liệu tích cực và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo để định hướng nhận thức cho học sinh. Tôi cho rằng trong thời đại ngày nay, giáo viên không chỉ dạy học sinh tạo ra cái đẹp mà còn cần giúp các em biết cảm nhận cái đẹp, biết phân biệt điều đúng – sai và lựa chọn những giá trị tích cực.
Qua thực tiễn công tác, tôi rút ra một số bài học kinh nghiệm. Trước hết, bảo vệ nền tảng tư tưởng cần bắt đầu từ nhiệm vụ “xây” thay vì chỉ chú trọng “chống”. Muốn học sinh có bản lĩnh trước những tác động tiêu cực thì trước hết cần bồi dưỡng cho các em nền tảng nhận thức tốt đẹp ngay từ nhỏ.
Thứ hai, giáo dục tư tưởng muốn đạt hiệu quả cần xuất phát từ những điều gần gũi, tự nhiên và phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Với học sinh tiểu học, những hình ảnh trực quan, những hoạt động sáng tạo và trải nghiệm thực tế thường có sức lan tỏa mạnh hơn những bài học mang tính áp đặt.
Thứ ba, trong bối cảnh chuyển đổi số, người giáo viên cần không ngừng đổi mới, chủ động ứng dụng công nghệ trong giảng dạy, đồng thời nâng cao kỹ năng định hướng thông tin cho học sinh.
Từ những trải nghiệm thực tế ấy, tôi càng tin rằng việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng không phải là nhiệm vụ xa vời mà có thể bắt đầu từ những hành động rất nhỏ trong nhà trường; từ một giờ học, một hoạt động trải nghiệm hay thậm chí từ những nét vẽ hồn nhiên của học sinh hôm nay.
IV. NHỮNG NHIỆM VỤ, GIẢI PHÁP TRỌNG TÂM
Thứ nhất, tiếp tục đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục tư tưởng trong nhà trường theo hướng gần gũi, sáng tạo và phù hợp với thời đại số.
Thứ hai, phát huy vai trò của giáo viên trong việc định hướng nhận thức, giáo dục nhân cách và xây dựng môi trường học tập lành mạnh.
Thứ ba, tăng cường ứng dụng công nghệ và các nền tảng số nhằm lan tỏa thông tin tích cực, xây dựng những sản phẩm giáo dục trực quan, hấp dẫn đối với học sinh.
Thứ tư, phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong việc giáo dục trẻ em kỹ năng tiếp nhận thông tin và ứng xử trên môi trường mạng.
Thứ năm, nâng cao khả năng nhận diện và đấu tranh phản bác các thông tin sai trái, xây dựng “sức đề kháng” tư tưởng cho thế hệ trẻ.
V. KẾT LUẬN
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong kỷ nguyên phát triển mới là nhiệm vụ của toàn xã hội. Cuộc đấu tranh ấy không chỉ cần sự kiên định về lý tưởng mà còn cần đổi mới về tư duy và phương thức hành động.
Là giáo viên Mĩ thuật, tôi tin rằng những bài học về cái đẹp, về tình yêu quê hương và những giá trị chân – thiện – mỹ chính là những viên gạch đầu tiên góp phần xây dựng nền tảng nhận thức cho học sinh. Và đôi khi, hành trình bảo vệ những giá trị lớn lao của đất nước có thể bắt đầu từ những điều rất nhỏ: một lớp học, một bài học hay từ những nét vẽ hồn nhiên của tuổi thơ hôm nay.